Rakia is de nationale drank van Bulgarije en een belangrijk symbool van cultuur en gastvrijheid. Deze fruitbrandewijn wordt al eeuwenlang gemaakt en speelt een rol bij sociale en religieuze rituelen. Voor toeristen is rakia een unieke kennismaking met het land en zijn tradities.

Wat is rakia

Rakia is een sterke drank die ontstaat door het distilleren van vergiste vruchten. Druiven en pruimen zijn het meest gebruikt, maar ook abrikozen, perziken en appels komen voor. Het proces lijkt op dat van cognac, maar rakia heeft een eigen smaak en karakter.

Commerciële rakia bevat meestal 40 procent alcohol. Huisgestookte varianten zijn vaak sterker en kunnen oplopen tot 43 of zelfs 48 procent. Een bekende versie is prepečenica, dubbel gedestilleerde rakia die vaak rond de 60 procent uitkomt.

Ambachtelijke productie

In veel dorpen stoken families hun eigen rakia. Dorpsstokerijen zijn vaak gemeenschappelijk bezit en worden gebruikt voor kleine hoeveelheden. Deze traditie is diep verankerd en wordt van generatie op generatie doorgegeven.

De overheid heeft regels opgesteld om de productie te beperken. Zo mag een huishouden slechts een beperkte hoeveelheid voor eigen gebruik maken. Toch blijft huisgemaakte rakia populair en wordt het gezien als een teken van gastvrijheid.

Rakia in het dagelijks leven

Rakia wordt vaak gedronken als aperitief voor de maaltijd. Het wordt geserveerd in kleine glaasjes en gecombineerd met gerechten zoals shopska salade of tarator. Het drinken van rakia hoort bij de Bulgaarse eetcultuur en wordt gezien als een manier om de eetlust te wekken.

Daarnaast speelt rakia een rol bij rituelen. Tijdens orthodoxe begrafenissen krijgen bezoekers een stuk brood en een glas rakia. Bij bruiloften schenkt de vader van de bruidegom rakia aan de gasten om het geluk van het bruidspaar te vieren. Deze tradities zijn nog steeds zichtbaar, al verschillen ze per regio.

Toeristische beleving

Voor toeristen is rakia een bijzondere ervaring. Het proeven van lokale varianten geeft inzicht in de cultuur en tradities van Bulgarije. In veel restaurants en tavernes wordt rakia geserveerd, vaak met uitleg over de herkomst.

In steden zoals Sofia, Plovdiv en Varna zijn bars waar bezoekers verschillende soorten rakia kunnen proberen. Sommige wijnhuizen en distilleerderijen bieden rondleidingen en proeverijen aan. Zo krijgen toeristen een beeld van het productieproces en de rol van rakia in het dagelijks leven.

Praktische informatie

Wie rakia wil proeven kan terecht in vrijwel elke stad of dorp. In restaurants kost een glas rakia meestal tussen de twee en vijf euro. In supermarkten zijn flessen commerciële rakia verkrijgbaar vanaf ongeveer tien euro.

Openbaar vervoer is goed geregeld. Bussen en treinen verbinden steden en dorpen, waardoor toeristen eenvoudig plaatsen kunnen bereiken waar rakia wordt geproduceerd. In Sofia en Plovdiv zijn bars en restaurants vaak op loopafstand van het centrum. Parkeren is in grote steden meestal betaald, maar in kleinere dorpen vaak gratis.

Musea en culturele centra besteden aandacht aan Bulgaarse eet- en drinkgewoonten. Het Nationaal Historisch Museum in Sofia en het Regionaal Etnografisch Museum in Plovdiv tonen regelmatig tentoonstellingen over lokale tradities, waaronder rakia.

• National Museum of History Sofia
  Adres: ul. Vitoshko lale 16, Sofia 1618, Bulgarije
  Openingstijden: dagelijks 09:00–18:00
  Entree: circa 10 BGN
• Plovdiv Regional Ethnographic Museum
  Adres: ulitsa Tsanko Lavrenov 1, Plovdiv 4000, Bulgarije
  Openingstijden: dagelijks 09:00–17:00
  Entree: circa 6 BGN
• Villa Melnik Winery
  Adres: Harsovo, 7 km van Melnik
  Openingstijden: dagelijks 10:00–18:00
  Proeverijen en rondleidingen beschikbaar
• Zlaten Rozhen Winery
  Adres: Rozhen, 6 km van Melnik
  Openingstijden: dagelijks 10:00–18:00
  Proeverijen en rondleidingen beschikbaar

Regio’s en bezienswaardigheden

De drank is verbonden met vele regio’s en bezienswaardigheden. Sofia biedt moderne bars en traditionele tavernes. Plovdiv staat bekend om zijn historische centrum en culturele evenementen. Varna is een havenstad aan de Zwarte Zee met veel eetgelegenheden. Veliko Tarnovo trekt bezoekers met middeleeuwse architectuur en lokale tavernes.

Sunny Beach is een populaire badplaats waar rakia vaak op het menu staat. Bansko en Borovets zijn bergresorts waar rakia wordt gedronken na een dag skiën. Nessebar is een UNESCO-werelderfgoedstad met traditionele restaurants. Melnik is beroemd om wijn en rakia en biedt proeverijen in lokale wijnhuizen.

Rakia en gastronomie

Rakia wordt vaak gecombineerd met typische Bulgaarse gerechten. Shopska salade met tomaat, komkommer, paprika en witte kaas is een klassieker. Tarator, een koude soep van yoghurt en komkommer, past goed bij rakia. Gegrild vlees zoals kebabcheta en kyufte versterkt de smaak van de drank.

Deze gerechten maken de ervaring compleet en geven een authentiek beeld van de Bulgaarse keuken.

Conclusie

Rakia is meer dan een drankje. Het is een symbool van cultuur, gastvrijheid en traditie. Voor jou biedt het een kans om het land op een authentieke manier te beleven. Of je nu een glas drinkt in een dorpsstokerij of een proeverij bezoekt in een moderne bar, rakia vertelt het verhaal van Bulgarije in vloeibare vorm.

Bronnen

• https://www.guidebg.com/food-drink/rakia
• https://www.foreigner.bg/bulgarian-wedding-traditions
• Een eerdere versie van dit artikel is gecorrigeerd op basis van feedback van Eilko van der Laan, woonachtig in Bulgarije.